Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± 2 min

Dilemma: Moet je over smartengeld belasting betalen?

Wat is er aan de hand?

De zus van Hans van Mens kwam om bij de aanslag op het toestel van Malaysia Airlines, dat op 17 juli 2014 in Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Er waren 196 Nederlandse slachtoffers. Zijn zus werkte voor de Female Health Company, gevestigd in Londen en Chicago, die zich inzet voor de seksuele gezondheid van vrouwen wereldwijd. Zij was onderweg naar een conferentie. Haar werkgever had voor haar een verzekering afgesloten, die een uitkering aan Van Mens heeft gedaan. De hoogte is onbekend, maar de claim van de Belastingdienst loopt in tienduizenden euro’s. Hij zegt: “Ik word gepakt door de overheid, omdat die de uitkering namens mijn zuster ziet als inkomen. Volgens mij is het smartengeld. Moet ik hier ook belasting over betalen?”

Wat is ook alweer de definitie van smartengeld?

Smartengeld is een ander woord voor vergoeding van immateriële schade. Smartengeld biedt compensatie en genoegdoening voor leed. Denk aan pijn, geestelijk leed of gederfde levensvreugde.

Gaat het bij de uitkering die aan Hans van Mens is gedaan om smartengeld?

Genoemde uitkering is geen smartengeld. Het betreft een verzekering die is afgesloten door de werkgever. Daarover dient inkomstenbelasting te worden betaald door de ontvanger, Hans van Mens in dit geval.

Wanneer kunnen slachtoffers wel aanspraak maken op een smartengeld uitkering?

Mensen hebben over het algemeen recht op smartengeld bij het oplopen van lichamelijk letsel. Ook voor de zwaardere vormen van geestelijk leed (zoals in het geval van de nabestaanden van de slachtoffers van MH17) kan smartengeld worden toegekend. In het Verdrag van Montreal, waarin de aansprakelijkheid van luchtvaartmaatschappijen is vastgelegd, staat dat Malaysia Airlines aansprakelijk is voor in elk geval 130.000 euro per slachtoffer.

Dat betekent niet dat nabestaanden die 130.000 euro ook gestort krijgen. Nabestaanden krijgen in ieder geval een eerste voorschot van 3.700 euro en een aanvullend voorschot van 37.300 euro (bedoeld als tegemoetkoming voor de eerste kosten). Achterblijvers krijgen dus in ieder geval 41.000 euro per overledene. Hoeveel daar nog bovenop komt, hangt van allerlei andere factoren af.

Moeten de nabestaanden over hun smartengeld uitkering belasting betalen?

Een bedrag aan smartengeld is zoals de meeste vergoedingen van letselschade niet aan inkomstenbelasting onderhevig. Het is namelijk niet te relateren aan een fiscale bron inkomen. Het is een zuivere vergoeding voor leed. Slachtoffers/nabestaanden ontvangen het smartengeld in principe dan ook als netto bedrag en hoeven geen belasting te betalen.

En hoe zit het met smartengeld en vermogensbelasting?

Als de ontvanger van smartengeld de vermogensvrijstellingen overschrijdt, dan bestaat de kans dat er over de vergoeding wel vermogensbelasting (box 3) betaald moet worden als de vermogensvrijstellingen worden overschreden. Een smartengelduitkering heeft doorgaans geen invloed op een eventuele bijstandsuitkering. Wel kijken gemeenten kritisch of het daadwerkelijk gaat om smartengeld of om een schadevergoeding voor materiële schade die bewust onder de noemer van smartengeld wordt uitgekeerd. De gemeente is namelijk vrij om een eigen beleid te voeren. Als gemeenten gaan korten, vormt dat vaak een extra schadepost voor het slachtoffer en dus de wederpartij.

Meer informatie over smartengeld, belasting of gerelateerde onderwerpen? Neem contact op met een specialist van Letselschade.nl.