Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± min

Zware alcoholovertreders mogelijk gebaat bij preventieve aanpak

50 tot 95 doden zijn er jaarlijks te betreuren door toedoen van een kleine groep zware alcoholovertreders. Straffen zoals het innemen van het rijbewijs lijken nauwelijks effect te hebben op deze groep.

In Nederland rijden tussen de 90 en 125 duizend zware alcoholovertreders (1,3 promille of hoger) rond. Jaarlijks worden ongeveer 7.500 van hen door de politie aangehouden. De groep zware alcoholovertreders is verantwoordelijk voor twee derde van alle ernstige alcoholongevallen met letselschade  en tussen de 50 en 95 doden per jaar. Traditionele maatregelen zoals het innemen van het rijbewijs lijken nauwelijks effect te hebben. In veel gevallen blijven deze overtreders ook zonder rijbewijs door rijden. Dit staat in het SWOV-rapport 'Zware alcoholovertreders in het verkeer'. Directe aanleiding voor de studie is de hardnekkige aard van het probleem van rijden onder invloed.

Als hoge boetes en zelfs het afnemen van het rijbewijs niet helpen, wat dan wel?
SWOV pleit in haar rapport voor een preventieve aanpak. Deze alcoholovertreders mogen onder invloed nooit een auto besturen. Lange tijd was daar een goed antwoord op: het alcoholslot. Echter, dit preventieve middel dreigt definitief stopgezet te worden. De Raad van State zette in maart 2015 een streep door het alcoholslot. Volgens de hoogste bestuursrechter is er te weinig ruimte om naar individuele gevolgen voor automobilisten te kijken. Als alternatief adviseert SWOV intensieve begeleiding en behandeling om deze overtreders (veelal alleenstaande, lager opgeleide mannen) van hun alcoholverslaving af te helpen. Ook pleit SWOV voor goedkopere alcoholsloten.

Wie zijn deze zware alcoholovertreders?

Op basis van Nederlandse gegevens uit 2014 heeft SWOV vijf profielen van zware alcoholovertreders vastgesteld:

  1. zeer frequente overtreders (24%);
  2. 50-plussers die op hoge leeftijd voor het eerst hiervoor met Justitie in aanraking komen (13%);
  3. jonge mannelijke overtreders (31%);
  4. vrouwelijke overtreders (13%);
  5. buitenlandse overtreders (20%).

Deze kenmerken geven enig inzicht in de verschillen tussen de zware overtreders. Ze zijn alleen niet voldoende om te bepalen welke maatregel of behandeltraject werkt om herhaling van rijden onder invloed te voorkomen. Om hier meer inzicht in te krijgen is aanvullende informatie nodig. Denk aan de achtergrond van het alcoholgebruik en mentaliteit van de overtreder.

Met welke alternatieve maatregelen kunnen deze zware alcoholovertreders worden aangepakt?
Er kunnen verschillende mogelijkheden worden verkend om te zorgen dat deze zware alcoholovertreders niet vervallen in hun oude gedrag. Denk aan:

  • De rechter kan een vermindering van straf aanbieden als de alcoholovertreder akkoord gaat met een behandeltraject waarin ook diens verkeersgedrag wordt gevolgd.
  • Naar aanleiding van het psychiatrisch-medisch onderzoek naar rijgeschiktheid op basis van medische redenen kan een goedkoper preventief alcoholslot opgelegd worden aan mensen die alcoholafhankelijk zijn.
  • Ook politietoezicht blijft een belangrijke maatregel tegen alcohol- overtreders. Om zware alcoholovertreders aan te houden is het vooral belangrijk dat er regelmatig gepatrouilleerd wordt op tijdstippen en locaties waar veel overtreders verwacht worden.
  • Politie moet bij bij verkeersongevallen te allen tijde een alcoholtest afnemen. Dus ook bij ongevallen met dodelijke afloop.

Waar moet een verbeterde aanpak onder zware alcoholovertreders toe leiden?
Een verbeterde aanpak van het alcoholgebruik onder zware alcohol- overtreders leidt behalve tot meer verkeersveiligheid ook tot lagere juridische kosten en een verbetering van de volksgezondheid. Dit laatste heeft weer lagere ziektekosten en minder uitval van werknemers tot gevolg. Natuurlijk kost een preventieve aanpak ook meer geld door de extra inzet van politieagenten en deskundigen in de verslavingszorg. Maar de maatschappelijke kosten-batenverhouding is per saldo gunstig, aldus het SWOV-rapport.

Bron: Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid


Gratis hulp en advies

Wij beantwoorden graag uw vragen over verkeersongevallen met letselschade. Bel onze helpdesk gratis op 0800–0112. Wij zijn maandag t/m vrijdag van 08:30 tot 17:30 telefonisch bereikbaar. Buiten openingstijden kan u uw schade melden via het contactformulier. Wij nemen dan binnen 1 werkdag contact met u op.