Smartengeld bij overlijden: informatie en uw mogelijkheden
Schakel onze letselschade specialisten in.
Het verlies van een dierbare door een ongeval of misdrijf veroorzaakt verdriet dat niet in woorden te vangen is. Nabestaanden krijgen plots te maken met ingrijpend verlies én allerlei praktische en juridische vragen. U vraagt zich af welke rechten u heeft, welke vergoedingen er zijn en hoe u deze kunt claimen. Het recht op smartengeld bij overlijden is de afgelopen jaren duidelijker vastgelegd, maar de bedragen, voorwaarden en procedures zijn niet altijd eenvoudig te doorzien.
Als nabestaande of naaste komt er veel op u af: naast het rouwproces moet u zich verdiepen in materiële schade, affectieschade, shockschade en de mogelijkheid om namens het slachtoffer aanspraak te maken op smartengeld. Elk type vergoeding kent eigen regels, voorwaarden en bedragen. Om te voorkomen dat rechten verloren gaan, is het belangrijk dat u snel én goed geïnformeerd handelt. Op deze pagina leest u exact hoe het zit, met aandacht voor praktijkvoorbeelden en actuele bedragen.
- Uitleg over affectieschade en smartengeld
- Wie heeft recht op vergoeding — en hoeveel?
- Hoe u een claim correct en tijdig indient
Welk smartengeldbedrag kunt u krijgen bij het overlijden van een dierbare?
Na het overlijden van een dierbare als gevolg van een ongeval of geweld kan er sprake zijn van verschillende vormen van vergoeding. De belangrijkste zijn affectieschade, shockschade en (in sommige situaties) vererfd smartengeld. Affectieschade is sinds 2019 wettelijk geregeld met vaste bedragen: partners en (pleeg- of stief)kinderen ontvangen €20.000; ouders van een overleden kind doorgaans €17.500; broers, zussen of andere nauwe familieleden €12.500 tot €15.000.
Bovendien kan er bij een heftige confrontatie met het ongeval recht zijn op shockschade. De rechter kent hier doorgaans bedragen toe tussen enkele duizenden tot tienduizenden euro’s, afhankelijk van de ernst en de omstandigheden. Heeft het slachtoffer zelf bij leven smartengeld geëist, dan kan – mits tijdig en correct geclaimd – dit bedrag geërfd worden. Rechtbanken hebben in uitzonderlijke gevallen bedragen van €100.000 tot zelfs €150.000 toegekend aan de erfgenamen, bijvoorbeeld bij langdurig en ernstig lijden vóór het overlijden.
- Forfaitaire bedragen (Wet Affectieschade): €12.500 - €20.000
- Shockschade: variabel, afhankelijk van situatie
- Geërfd smartengeld: in bijzondere gevallen tot €150.000
Letselschade claimen in 4 stappen
Vertel uw verhaal
Wie is aansprakelijk?
Voorschot schadeclaim
Uitbetalen en afwikkelen
Waardoor kan een vergoeding hoger uitpakken?
De hoogte van het smartengeld of van de affectieschade en shockschade hangt af van verschillende omstandigheden. Bij affectieschade gelden vaste (forfaitaire) bedragen, afhankelijk van de relatie tot het slachtoffer: partner, kind of ouder ontvangen meer dan bijvoorbeeld een broer, zus of goede vriend. Bij shockschade kijkt de rechter naar de intensiteit van de ervaring, bijvoorbeeld wanneer u direct werd geconfronteerd met het ongeval of overlijden. Ook spelen de ernst van het incident, de duur van het lijden, de mate van bewustzijn van het slachtoffer en juridisch relevante omstandigheden als aansprakelijkheid een rol.
- Relatie tot het slachtoffer: naaste familie ontvangt een hoger bedrag
- Soort schade: affectieschade is vergoeding voor liefde, shockschade voor trauma na confrontatie
- Hoe en wanneer geclaimd: bij smartengeld voor het slachtoffer kan alleen geërfd worden als de claim nog tijdens leven werd ingesteld
- Eventuele eigen schuld van het slachtoffer: kan de uitkering verlagen
- Verzekering: soms is er dekking bij overlijdensschade, maar polisvoorwaarden verschillen

Zelf snel een inschatting maken van uw smartengeldbedrag?
De exacte hoogte van de vergoeding hangt af van uw persoonlijke situatie en de relatie tot het slachtoffer. De Wet Affectieschade geeft duidelijke categorieën en vaste bedragen, maar bij shockschade en smartengeld voor het slachtoffer zelf zijn de verschillen substantieel. Om snel inzicht te krijgen in uw potentiële aanspraak — en of u tot de gerechtigden behoort — kunt u gebruikmaken van de online smartengeld rekentool van Letselschade.nl.
Met deze tool vult u eenvoudig uw gegevens, relatie tot het slachtoffer en de omstandigheden van het overlijden in. U ontvangt een eerste, betrouwbare indicatie van het mogelijke schadebedrag én een overzicht van vervolgstappen. Gebruik onze smartengeldtool voor een persoonlijk advies binnen enkele minuten.
- Altijd gebaseerd op de meest recente wetgeving
- Volledig anoniem en vrijblijvend
- Ondersteuning mogelijk van letselschadejuristen
Hoe zou een claim voor u kunnen uitpakken?
Stel, uw partner overlijdt door een verkeersongeluk waarvoor een ander aansprakelijk is. U neemt – al kort na het incident – contact op met een belangenbehartiger en de aansprakelijke verzekeraar. U maakt melding van uw recht op affectieschade (volgens de Wet Affectieschade) en onderbouwt uw relatie, bijvoorbeeld door huwelijks- of samenlevingsakten. U ontvangt vervolgens als partner €20.000. Was u direct getuige van het ongeluk en ondervindt u psychisch ernstig letsel, dan kan er aanvullend sprake zijn van shockschade. Dit vraagt separaat bewijs – medische rapportage en toelichting door een arts/psycholoog – en wordt zo mogelijk aanvullend vergoed.
- In een zaak uit 2022 werd aan ouders van een overleden kind €17.500 toegekend volgens de wettelijke norm
- Een zus ontving €12.500, omdat zij formeel onder de groep nauwe familie viel
- Een andere zaak leverde €100.000 op aan erfgenamen, omdat het slachtoffer tijdens leven, na zwaar letsel, reeds smartengeld claimde
Uit deze voorbeelden blijkt het belang van tijdige actie, goede dossiervorming en professioneel advies.
Laat Letselschade.nl u bijstaan in deze moeilijke tijd
Bij Letselschade.nl krijgt u als nabestaande of naaste deskundige en empathische begeleiding bij het claimen van affectieschade, overlijdensschade en smartengeld. Wij zijn al meer dan 17 jaar gespecialiseerd in het ondersteunen van mensen in kwetsbare situaties, waarbij uw belang steeds vooropstaat. Onze juristen leggen u duidelijk uit op welke vergoeding u recht heeft, welke documenten nodig zijn en zorgen dat u geen rechten misloopt. U heeft via ons altijd gratis eerste hulp bij letselschade en wij werken onafhankelijk van verzekeraars.
- Altijd actuele kennis van smartengeld, affectie- en shockschade
- Persoonlijke aanpak en respectvolle communicatie
- Begeleiding gericht op uw welzijn en praktische afhandeling
- Samenwerking met ervaren letselschade-advocaten indien nodig
Veelgestelde vragen over smartengeld bij overlijden
Wat is het verschil tussen smartengeld, affectieschade en overlijdensschade?
Smartengeld is een vergoeding voor immateriële schade die het slachtoffer zelf lijdt, bijvoorbeeld door pijn, verdriet of het verlies van levensvreugde. Affectieschade is specifiek bedoeld voor naasten van een overleden slachtoffer, als erkenning voor het ingrijpende verlies. Overlijdensschade is daarentegen een materiële vergoeding, zoals voor uitvaartkosten en het gemis aan inkomen door het overlijden. Elke vergoeding heeft eigen wettelijke regels en eisen.
Wie heeft recht op affectieschade of smartengeld na overlijden?
Recht op affectieschade is beperkt tot een vaste groep naasten, zoals partners, (pleeg- en stief)kinderen, ouders, broers en zussen. Vrienden en verdere kennissen vallen meestal buiten de regeling. Wilt u als erfgenaam smartengeld namens het slachtoffer claimen, dan moet zeker zijn dat deze vordering nog tijdens het leven is ingesteld. Bij shockschade kijkt de rechter naar wie direct werd geconfronteerd met het ongeval. Twijfels? Een specialist kan uw situatie beoordelen.
Wat zijn de actuele bedragen voor smartengeld en affectieschade bij overlijden?
Affectieschade bedraagt volgens de Wet Affectieschade sinds 2019 €20.000 voor partner en kind, €17.500 voor ouders, en €12.500 tot €15.000 voor andere nauwe familieleden. Shockschade wordt per geval beoordeeld en is zeer afhankelijk van de ernst van de confrontatie en het psychisch letsel. Smartengeld voor het slachtoffer zelf – indien overerfbaar – kan in uitzonderlijke gevallen oplopen tot €100.000 of meer, afhankelijk van de duur en ernst van het leed vóór het overlijden.
Hoe dient u een claim voor affectieschade of smartengeld in?
Een claim begint met het aansprakelijk stellen van de veroorzaker of diens verzekeraar, liefst zo spoedig mogelijk na het overlijden. U verzamelt bewijs van uw relatie tot het slachtoffer en van het incident. Eventuele medische documentatie of verklaringen zijn belangrijk bij shockschade. Voor een correcte en volledige claim is vaak juridische begeleiding wenselijk, om geen rechten te verliezen en de bewijsvoering goed te regelen. Via Letselschade.nl krijgt u hierin ondersteuning.
Kan er overlap bestaan tussen affectieschade, shockschade en overlijdensschade?
Het is mogelijk dat een nabestaande in aanmerking komt voor meerdere vergoedingen, bijvoorbeeld affectieschade én shockschade, als u zowel erkend naaste bent als ernstig psychisch letsel ondervindt na directe confrontatie. Overlijdensschade (materiële vergoeding) staat los van deze immateriële posten. Het is verstandig juridische hulp in te schakelen om inzicht te krijgen in uw specifieke rechten en de juiste volgorde van claimen te bepalen.
Contact
U kunt ons telefonisch bereiken van maandag t/m vrijdag tussen 09:00 en 17.15 uur. Buiten deze tijden kunt u het contactformulier invullen of de chatbot gebruiken om uw casus aan te melden.
Tijdens openingstijden binnen een uur een reactie, u heeft direct duidelijkheid. Buiten kantooruren, in het weekend of rondom feestdagen, is dit direct de volgende werkdag.
