Aansprakelijkheid kind: wie betaalt de schade?

Bij aansprakelijkheid van een kind gelden leeftijdsgrenzen. Een kind jonger dan 14 jaar is zelf niet aansprakelijk voor een onrechtmatige daad; meestal zijn de ouders of voogd met gezag aansprakelijk voor schade die het kind actief veroorzaakt. Bij kinderen van 14 of 15 jaar kan het kind zelf aansprakelijk zijn, maar kunnen ook de ouders aansprakelijk zijn als zij de schade hadden kunnen voorkomen. Vanaf 16 jaar is het kind in beginsel zelf aansprakelijk. Is uw kind juist slachtoffer van een ongeval, bijvoorbeeld omdat uw kind is aangereden, dan gelden andere regels en kan uw kind recht hebben op een schadevergoeding voor kinderen bij letselschade.

De aansprakelijkheid van kinderen is in Nederland vooral afhankelijk van de leeftijd van het kind. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen kinderen jonger dan 14 jaar, kinderen van 14 of 15 jaar en kinderen van 16 jaar of ouder.

Deze leeftijdsindeling sluit aan bij de wettelijke regels en de uitleg van de Rijksoverheid.

Is uw kind jonger dan 14 jaar en veroorzaakt het schade bij een ander? Dan kan het kind zelf in beginsel niet aansprakelijk worden gehouden voor een onrechtmatige daad. De aansprakelijkheid ligt dan meestal bij de ouder of voogd die het gezag over het kind heeft.

Voorbeelden:

• uw kind fietst tegen een voetganger aan;
• uw kind schopt een bal tegen een geparkeerde auto;
• uw kind duwt een ander kind waardoor letsel ontstaat;
• uw kind maakt tijdens het spelen spullen van iemand anders kapot.

Het gaat hierbij vooral om actief gedrag van het kind. Artikel 6:169 BW spreekt over een gedraging die als “doen” kan worden beschouwd. Daardoor is niet elke situatie automatisch hetzelfde. Bij twijfel is het verstandig om te laten beoordelen of er sprake is van aansprakelijkheid bij letselschade. Lees hiervoor ook meer over aansprakelijkheid bij letselschade

Bij kinderen van 14 of 15 jaar ligt het anders. Het kind kan dan zelf aansprakelijk zijn voor de schade. Daarnaast kunnen ouders of voogden ook aansprakelijk zijn, maar niet automatisch in alle gevallen.

Ouders of voogden zijn aansprakelijk als hun kan worden verweten dat zij de gedraging van het kind niet hebben voorkomen. Konden zij aantonen dat zij redelijkerwijs genoeg hebben gedaan om de schade te voorkomen? Dan kan de aansprakelijkheid bij het kind zelf liggen.

Voorbeeld: een 15-jarige veroorzaakt opzettelijk schade aan een scooter van iemand anders. Dan kan het kind zelf aansprakelijk zijn. Als ouders wisten dat het kind vaker schade veroorzaakte en niet hebben ingegrepen terwijl dat wel had gekund, kan ook naar hun rol worden gekeken.

Vanaf 16 jaar is een kind in beginsel zelf aansprakelijk voor schade die het veroorzaakt. Ouders zijn dan niet meer automatisch aansprakelijk. Dat betekent niet dat ouders in de praktijk nooit betalen, bijvoorbeeld als hun kind geen geld heeft of als de schade via een gezinsverzekering loopt. Juridisch ligt de primaire aansprakelijkheid vanaf 16 jaar echter bij het kind zelf.

Ouders kunnen alleen zelf aansprakelijk worden als zij ook zelf iets verwijtbaars hebben gedaan. Denk aan een situatie waarin ouders bewust een gevaarlijke situatie laten ontstaan of onvoldoende ingrijpen terwijl zij dat wel hadden moeten doen.

Een veelgestelde vraag is: “Mijn kind heeft schade gemaakt aan een auto, wie is aansprakelijk?” Het antwoord hangt af van de situatie.

Heeft een kind jonger dan 14 jaar bijvoorbeeld met een fiets, bal of speelgoed schade veroorzaakt aan een geparkeerde auto? Dan zijn de ouders of voogd met gezag meestal aansprakelijk. Heeft u een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren, dan kunt u de schade vaak bij die verzekering melden. De Rijksoverheid geeft ook aan dat schade door een kind jonger dan 14 jaar meestal bij de ouders ligt en dat een aansprakelijkheidsverzekering daarbij kan helpen.

Ging het om een verkeersongeval met een rijdende auto, motor, scooter of ander motorvoertuig? Dan moet de situatie apart worden beoordeeld. De autoschade, de eventuele schuldvraag én de letselschade van het kind kunnen juridisch verschillend uitpakken. Is uw kind gewond geraakt bij een aanrijding? Lees dan ook de pagina over mijn kind is aangereden in het verkeer.

Wanneer een kind letselschade oploopt in het verkeer, gelden beschermende regels. Artikel 185 van de Wegenverkeerswet bepaalt dat de eigenaar of houder van een motorvoertuig in beginsel verplicht is schade te vergoeden als dat motorvoertuig betrokken is bij een ongeval met niet-vervoerde personen of zaken, tenzij sprake is van overmacht.

Voor kinderen jonger dan 14 jaar is de bescherming in de rechtspraak extra sterk. Bij een aanrijding tussen een motorvoertuig en een fietsend of lopend kind jonger dan 14 jaar wordt de schade van het kind in de praktijk vrijwel altijd volledig vergoed, behalve in uitzonderlijke gevallen van opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid. Voor fietsers en voetgangers vanaf 14 jaar geldt in de rechtspraak de zogenoemde 50%-regel als geen overmacht wordt aangenomen.

Meer hierover staat op de pagina over letselschade door een verkeersongeval en specifiek bij kind aangereden in het verkeer.

Niet ieder ongeluk op school, bij de BSO of tijdens sport leidt automatisch tot aansprakelijkheid. Kinderen spelen, rennen, stoeien en maken onverwachte bewegingen. Soms hoort een ongeluk bij normaal speel- of sportgedrag.

Aansprakelijkheid kan wel aan de orde zijn als er onvoldoende toezicht was, de omgeving onveilig was, gevaarlijke materialen werden gebruikt of een school, opvanglocatie of sportvereniging onvoldoende maatregelen heeft genomen om letsel te voorkomen.

Bij sport en spel ligt de lat voor aansprakelijkheid vaak hoger dan in gewone situaties. Deelnemers moeten rekening houden met onverwacht gedrag van anderen. Alleen als het gedrag buiten de normale risico’s van sport of spel valt, kan aansprakelijkheid eerder in beeld komen. Lees hierover verder op de pagina over letselschade door sport of spel.

Schade ontstaat soms door een groep kinderen. Bijvoorbeeld wanneer meerdere kinderen steentjes gooien, samen gevaarlijk fietsen of met elkaar stoeien waarna iemand letsel oploopt.

Dan moet worden gekeken naar de rol van ieder kind. Wie deed wat? Was het kind actief betrokken? Was de schade voorzienbaar? En hadden de kinderen moeten begrijpen dat hun gedrag gevaarlijk was?

Bij groepsgedrag kan onder omstandigheden groepsaansprakelijkheid spelen. Artikel 6:166 BW bepaalt dat groepsleden hoofdelijk aansprakelijk kunnen zijn als één persoon binnen de groep onrechtmatig schade toebrengt en de kans op schade de groepsleden had moeten weerhouden van hun gedrag. Bij minderjarige kinderen blijft daarnaast de leeftijdsregeling belangrijk.

Ja. Voor de aansprakelijkheid én de verzekering maakt het verschil of schade per ongeluk of opzettelijk is veroorzaakt.

Een ongeluk, zoals een bal tegen een ruit of een botsing tijdens het fietsen, wordt vaak anders beoordeeld dan bewust vernielen, slaan of schoppen. Bij opzet kan een aansprakelijkheidsverzekering dekking weigeren of beperken. Dat hangt af van de polisvoorwaarden en de leeftijd van het kind.

Meld schade daarom altijd zo feitelijk mogelijk bij de verzekeraar. Geef aan wat er is gebeurd, wanneer het is gebeurd, wie erbij waren en welke schade is ontstaan.

Een particuliere aansprakelijkheidsverzekering, vaak AVP genoemd, kan schade dekken die door gezinsleden wordt veroorzaakt. Zo’n verzekering is niet wettelijk verplicht, maar kan bij schade door kinderen belangrijk zijn.

Let wel op: verzekerd zijn en aansprakelijk zijn is niet hetzelfde. Eerst moet worden beoordeeld wie juridisch aansprakelijk is. Daarna beoordeelt de verzekeraar of de schade onder de polis valt. Bij schade met motorvoertuigen, opzettelijke schade of schade aan spullen binnen het eigen gezin kunnen beperkingen of uitsluitingen gelden.

Is uw kind aansprakelijk gesteld of wordt u als ouder aangesproken? Verzamel dan bewijs en meld de schade zo snel mogelijk bij uw verzekeraar.

Deze pagina gaat vooral over aansprakelijkheid van kinderen en ouders. Is uw kind zélf slachtoffer van een ongeval, dan speelt een andere vraag: welke schadevergoeding kan uw kind krijgen?

Bij letselschade van een kind kunnen onder meer medische kosten, reiskosten, extra opvang, schoolvertraging, aanpassingen, hulp in huis en kapotte spullen worden vergoed. Ook kan uw kind recht hebben op smartengeld. Lees hiervoor verder op de pagina’s over schadevergoeding voor kinderen bij letselschade, schadeposten bij letselschade en smartengeld bij minderjarige kinderen.

Zorg eerst dat iedereen veilig is en dat letsel medisch wordt beoordeeld. Noteer daarna wat er is gebeurd, wie erbij waren en welke schade is ontstaan. Maak foto’s van de situatie en bewaar bonnetjes, facturen, medische informatie en correspondentie.

Is uw kind aansprakelijk gesteld? Meld de schade bij uw aansprakelijkheidsverzekering. Is uw kind slachtoffer en wilt u schade verhalen op een ander? Dan kan een formele aansprakelijkstelling nodig zijn. Lees daarvoor de uitleg over iemand aansprakelijk stellen bij letselschade.

Bij letselschade is het verstandig om juridisch advies te vragen, zeker als er discussie ontstaat over schuld, eigen schuld, toezicht, verzekering of de hoogte van de schade. Bekijk ook de mogelijkheden voor juridische hulp bij letselschade.

Zijn ouders altijd aansprakelijk voor schade door hun kind?

Nee. Dat hangt af van de leeftijd van het kind en de omstandigheden. Bij kinderen jonger dan 14 jaar ligt de aansprakelijkheid meestal bij de ouders of voogd met gezag. Bij 14- en 15-jarigen kan het kind zelf aansprakelijk zijn, maar kunnen ouders ook aansprakelijk zijn als zij de schade hadden kunnen voorkomen. Vanaf 16 jaar is het kind in beginsel zelf aansprakelijk.

Is een kind jonger dan 14 jaar zelf aansprakelijk?

Nee, een gedraging van een kind jonger dan 14 jaar kan volgens artikel 6:164 BW niet als onrechtmatige daad aan het kind zelf worden toegerekend. De aansprakelijkheid ligt meestal bij de ouder of voogd met gezag.

Mijn kind heeft schade gemaakt aan een auto. Moet ik betalen?

Als uw kind jonger dan 14 jaar is en schade veroorzaakt aan een geparkeerde auto, bent u als ouder of voogd meestal aansprakelijk. Meld de schade bij uw aansprakelijkheidsverzekering. Ging het om een verkeersongeval met een rijdend motorvoertuig, dan moet de situatie apart worden beoordeeld.

Wie betaalt schade veroorzaakt door een kind van 14 of 15 jaar?

Het kind kan zelf aansprakelijk zijn. Ouders of voogden kunnen daarnaast aansprakelijk zijn als zij redelijkerwijs hadden kunnen voorkomen dat het kind de schade veroorzaakte.

Wie betaalt schade veroorzaakt door een kind van 16 jaar of ouder?

Vanaf 16 jaar is het kind in beginsel zelf aansprakelijk. Ouders zijn niet automatisch aansprakelijk, tenzij zij zelf iets verwijtbaars hebben gedaan.

Is schade door mijn kind verzekerd?

Vaak kan een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren helpen, maar dat hangt af van de polisvoorwaarden. Opzettelijke schade, schade met motorvoertuigen of schade binnen het eigen gezin kan anders worden behandeld.

Is de school aansprakelijk als mijn kind letsel oploopt?

Niet automatisch. Een school kan aansprakelijk zijn als er onvoldoende toezicht was, de omgeving onveilig was of de school onvoldoende maatregelen nam. Een normaal speelongeluk leidt niet altijd tot aansprakelijkheid.

Is een sportclub aansprakelijk als kinderen elkaar verwonden?

Niet altijd. Bij sport en spel moeten deelnemers rekening houden met onverwacht gedrag. Aansprakelijkheid komt eerder in beeld bij gedrag dat buiten de normale sport- of spelrisico’s valt, of bij onvoldoende veiligheidsmaatregelen.

Krijgt mijn kind schadevergoeding als het is aangereden?

Vaak wel. Vooral kinderen jonger dan 14 jaar zijn bij aanrijdingen met motorvoertuigen sterk beschermd. In veel gevallen wordt de letselschade volledig vergoed, behalve bij uitzonderlijke situaties zoals opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid.

Kan ik namens mijn kind letselschade claimen?

Ja. Als ouder of wettelijk vertegenwoordiger kunt u namens uw minderjarige kind schadevergoeding claimen. Bij grotere bedragen of definitieve afwikkeling kunnen extra waarborgen gelden om de belangen van het kind te beschermen.