Letselschade opgelopen tijdens vakantie in het buitenland? Dit moet u doen

Bij letselschade op vakantie is vaak het recht van het land van het ongeval van toepassing. Raakt u in Europa gewond door een verkeersongeval, dan kunt u de buitenlandse WAM-verzekeraar soms vanuit Nederland benaderen. Bij een pakketreis kan de reisorganisator onder voorwaarden verantwoordelijk zijn voor gebrekkig uitgevoerde reisdiensten. Een reisverzekering vergoedt vooral kosten volgens de polis en neemt aansprakelijkheid niet vanzelf over. Een schadeverzekering voor inzittenden kan bij een auto-ongeluk een belangrijke aanvullende dekking bieden. Verzamel medische gegevens, foto’s, getuigenverklaringen en gegevens van verzekeraars. Laat vooraf beoordelen welke partij aansprakelijk is en welk recht op uw zaak van toepassing is.

Na een ongeval op vakantie is uw gezondheid het belangrijkst. Laat letsel daarom ter plaatse medisch beoordelen, ook wanneer de klachten aanvankelijk beperkt lijken. Een medisch verslag uit het buitenland kan later belangrijk bewijs zijn voor het verband tussen het ongeval en uw klachten. Bel bij een ernstig verkeersongeluk of geweldsincident altijd de lokale hulpdiensten en vraag zo mogelijk om een politierapport. Maak geen afspraken over aansprakelijkheid als u de gevolgen nog niet kunt overzien.

Leg daarnaast zo veel mogelijk vast:

• Maak foto’s en video’s van de ongevalslocatie, voertuigen, gebreken, waarschuwingsborden en zichtbaar letsel.
• Noteer namen, adressen en telefoonnummers van getuigen en betrokkenen.
• Vraag bij een verkeersongeval naar kenteken, verzekeraar en polisnummer van de andere bestuurder.
• Bewaar medische rekeningen, apotheekbonnen, reisdocumenten, boekingsbevestigingen en bewijs van extra kosten.
• Meld het voorval schriftelijk bij uw reisverzekeraar, verhuurder, hotel, excursieaanbieder of reisorganisatie.

Vraag zo nodig om documenten in de lokale taal én een Engelse versie. Onderteken een verklaring van een buitenlandse verzekeraar of tegenpartij pas nadat u begrijpt wat daarin staat. Een snelle betaling kan aantrekkelijk lijken, maar is niet altijd voldoende wanneer later blijkt dat u langdurige klachten of inkomensverlies heeft.

Bij letselschade in het buitenland geldt meestal het recht van het land waar de schade ontstaat. Deze hoofdregel volgt binnen veel internationale situaties uit de Rome II Verordening. Dat betekent bijvoorbeeld dat na een ongeval in Spanje vaak Spaans aansprakelijkheidsrecht en Spaanse regels voor schadevergoeding relevant zijn. De hoogte van smartengeld, verjaringstermijnen, bewijsregels en de vergoeding van juridische kosten kunnen daardoor anders zijn dan in Nederland.

Er zijn belangrijke uitzonderingen. Hebben slachtoffer en aansprakelijke partij allebei hun gewone verblijfplaats in Nederland, dan kan Nederlands recht soms alsnog van toepassing zijn. Ook kan een zaak nauwer verbonden zijn met een ander land dan het land van het ongeval. Bij een verkeersongeval blijft het verkeersrecht van het land waar het ongeluk plaatsvond wel van belang, bijvoorbeeld voor de vraag wie een verkeersfout maakte.

De keuze van het toepasselijke recht is geen formaliteit. In Nederland is de aansprakelijke partij bij een erkende letselschadeclaim vaak gehouden de redelijke kosten van juridische bijstand te vergoeden op grond van artikel 6:96 lid 2 Burgerlijk Wetboek. In het buitenland kan de kostenregeling wezenlijk anders zijn. Laat daarom vóór het starten van een claim vaststellen welk recht geldt, tegen wie de vordering kan worden gericht en welke termijn u moet bewaken.

Raakt u in een EU-land, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen of Zwitserland gewond door een buitenlands motorrijtuig, dan hoeft u niet altijd zelf met een buitenlandse verzekeraar te corresponderen. Verzekeraars van motorrijtuigen hebben binnen Europa vaak een schaderegelaar in Nederland aangewezen. Die vertegenwoordiger kan de claim namens de buitenlandse WAM-verzekeraar behandelen. De WAM-verzekering is de verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen.

Neem na een aanrijding de volgende gegevens op:

• Vul, als dat veilig mogelijk is, het Europese schadeformulier in.
• Controleer of kenteken, landcode, gegevens van de bestuurder en verzekeringsmaatschappij leesbaar zijn ingevuld.
• Vraag de politie om een registratienummer of proces-verbaal wanneer zij ter plaatse komt.
• Meld de schade ook bij uw eigen autoverzekeraar en rechtsbijstandverzekeraar.
• Bewaar informatie over uw terugreis, gemiste vakantiedagen en medische behandeling in Nederland.

Bij een aanrijding buitenland met huurauto spelen vaak extra vragen. De verhuurder kan eigen risico, sleepkosten of schade aan de huurauto in rekening brengen. Die kosten staan los van uw letselschadeclaim en kunnen afhankelijk van het huurcontract, de aanvullende dekking en de aansprakelijkheid worden beoordeeld. Is de buitenlandse verzekeraar onbekend of niet verzekerd, dan kan het Nederlands Bureau van Motorrijtuigverzekeraars mogelijk informatie geven over de juiste route. De toepasselijke schadevergoedingsregels blijven in veel gevallen buitenlands.

Boekt u een pakketreis, dan is de reisorganisator verantwoordelijk voor de uitvoering van de reisdiensten die onderdeel zijn van die pakketreis. Dit volgt uit de regels over pakketreisovereenkomsten in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Denk aan vervoer dat in het pakket is opgenomen, de accommodatie of een excursie die door de organisator als onderdeel van de reis is verkocht. Een gebrekkig onderhouden hoteltrap, een onveilige transferbus of een verkeerd georganiseerde activiteit kan aanleiding geven tot aansprakelijkheid.

De reisorganisator is niet in iedere situatie aansprakelijk. Er kan bijvoorbeeld discussie ontstaan wanneer de schade is veroorzaakt door uw eigen handelen, door een derde die niet bij de uitvoering van de reis betrokken was of door onvermijdbare en buitengewone omstandigheden. Ook een activiteit die u zelfstandig bij een lokale aanbieder boekt, valt niet automatisch onder de pakketreisovereenkomst.

Meld een onveilige situatie of ongeval onmiddellijk schriftelijk bij de reisleiding en de reisorganisator. Vraag om een incidentrapport en bewaar uw klacht, reactie en foto’s. Bij letselschade kunnen onder omstandigheden medische kosten, verlies aan inkomen, hulp in het huishouden, reiskosten en immateriële schade aan de orde zijn. Ook teleurstelling over een mislukte vakantie kan een rol spelen, maar de juridische grondslag en omvang van die vergoeding verschillen per situatie. Een duidelijke melding ter plaatse voorkomt niet alle discussies, maar versterkt uw bewijspositie.

Een reisverzekering, zorgverzekering, autoverzekering en schadeverzekering voor inzittenden kunnen allemaal relevant zijn na letselschade tijdens vakantie. Deze verzekeringen hebben echter verschillende doelen. Een zorgverzekering of reisverzekering vergoedt vaak acute medische kosten, repatriëring of extra verblijfskosten voor zover de polis dekking biedt. Dat betekent niet automatisch dat alle toekomstige schade, zoals inkomensverlies of smartengeld, wordt betaald. Voor die schade blijft de aansprakelijke persoon of diens verzekeraar vaak de eerst aangewezen partij.

Een schadeverzekering voor inzittenden, meestal afgekort als SVI, kan bijzonder waardevol zijn na een auto-ongeval in het buitenland. Deze verzekering vergoedt doorgaans de werkelijke personenschade van bestuurder en inzittenden, ook wanneer de eigen bestuurder een fout heeft gemaakt of sprake is van een eenzijdig ongeval. De precieze dekking, uitsluitingen en verzekerde bedragen staan in uw polisvoorwaarden.

Controleer na een ongeval in elk geval:

• Of uw reisverzekering dekking heeft voor medische kosten, hulpverlening en extra reiskosten.
• Of uw zorgverzekeraar vooraf toestemming nodig heeft voor bepaalde behandelingen of vervoer.
• Of de huurauto een aanvullende inzittendenverzekering of eigenrisicodekking heeft.
• Of u een SVI, ongevallen-inzittendenverzekering of rechtsbijstandverzekering heeft.
• Welke meldtermijn uw verzekeraar hanteert.

Een ongevallen-inzittendenverzekering keert vaak een vooraf vastgesteld bedrag uit bij overlijden of blijvende invaliditeit. Dat is iets anders dan een SVI, die doorgaans de daadwerkelijk geleden schade vergoedt. Lees de polis daarom zorgvuldig of laat deze beoordelen voordat u ervan uitgaat dat uw volledige letselschade is gedekt.

De schadevergoeding na een vakantieongeval bestaat niet alleen uit de rekening van een arts of ziekenhuis. Wie aansprakelijk is en welk recht geldt, bepalen welke posten kunnen worden vergoed. Bij een claim volgens Nederlands recht gaat het uitgangspunt uit van volledige vergoeding van schade die in voldoende verband staat met het ongeval. Bij buitenlands recht kan de opbouw van de vergoeding anders zijn en kunnen vaste tabellen, maximumvergoedingen of andere bewijsregels gelden.

Veelvoorkomende schadeposten zijn:

• Medische kosten die niet door uw zorg- of reisverzekering worden vergoed.
• Kosten voor fysiotherapie, medicatie, hulpmiddelen en noodzakelijke hulp thuis.
• Reiskosten naar artsen, ziekenhuizen en behandelaars.
• Verlies van inkomen, gemiste vakantie-uren of schade als zelfstandige.
• Kosten van een aangepaste terugreis, verblijf van familie of repatriëring.
• Smartengeld voor pijn, verdriet, verlies aan levensvreugde en blijvende beperkingen.

Voor smartengeld bestaat geen standaardbedrag voor letselschade op vakantie. Een kneuzing die binnen enkele weken herstelt, wordt anders beoordeeld dan een gecompliceerde beenbreuk met operatie, revalidatie en blijvende beperkingen. Ook het land kan een groot verschil maken. Nederlandse rechters vergelijken bij de begroting van smartengeld vaak met eerdere uitspraken en de Smartengeldgids. Een buitenlandse verzekeraar kan andere richtlijnen volgen. Vraag niet te vroeg om een eindregeling wanneer uw medische situatie nog onzeker is. Een voorschot op de erkende schade kan soms wel passend zijn voor kosten die u al heeft moeten maken.

Een letselschadeclaim na een ongeval op vakantie vraagt vaak om afstemming tussen Nederlandse en buitenlandse partijen. U kunt te maken krijgen met een lokale politie, een hotel, een reisorganisator, een buitenlandse aansprakelijkheidsverzekeraar, uw Nederlandse verzekeraar en medische zorgverleners. Juridische hulp kan helpen om bewijs veilig te stellen, aansprakelijkheid schriftelijk vast te leggen en te beoordelen of een Nederlands schaderegelingskantoor kan worden ingeschakeld.

De kosten van hulp zijn afhankelijk van de route van uw zaak. Als Nederlands recht van toepassing is en aansprakelijkheid wordt erkend, kunnen redelijke buitengerechtelijke kosten onder omstandigheden worden verhaald op de aansprakelijke partij. Bij buitenlands recht is dat niet vanzelfsprekend. Een rechtsbijstandverzekering kan soms juridische kosten dekken, maar controleer het maximumbedrag, de vrije advocaatkeuze en eventuele wachttijd. Vraag altijd vooraf hoe kosten worden berekend en wie deze mogelijk draagt.

Wacht niet te lang met actie. Verjaringstermijnen verschillen per land en kunnen aanzienlijk korter of anders vormgegeven zijn dan de Nederlandse termijn. Stuur daarom snel een schriftelijke aansprakelijkstelling of claimmelding, zonder uw schade al definitief te begroten. Vermeld datum, plaats, betrokkenen, de toedracht, uw letsel en dat u alle schade voorbehoudt. Bewaar kopieën van iedere e-mail, brief en medische verklaring. Zo houdt u ruimte om ook schade te claimen die pas later zichtbaar wordt.