Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± min

8 beroepsziekten met (kans op) blijvend letsel

Beroepsziekten. Meer dan de helft van de meldingen van letsel tijdens of door het werk, leidde in 2015 tot verzuim of arbeidsongeschiktheid. Maar er is ook goed nieuws: Het aantal gemelde beroepsziekten is licht gedaald.

In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft het Nederland Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) het rapport 'Beroepsziekten in Cijfers' opgesteld. Het doel van dit rapport is een overzicht te geven van het vóórkomen van beroepsziekten en de verspreiding binnen sectoren en beroepen in Nederland in 2015.

Bedrijfsartsen betrokken bij het Peilstation Intensief Melden (PIM) rapporteerden 191 nieuwe beroepsziekten per 100.000 werknemers in 2015. Het aandeel werkenden met een nieuwe beroepsziekte komt hiermee op 0,19% van de totale werkende populatie. Dit is naar schatting tussen de 12.290 en 13.790 nieuwe beroepsziekten in 2015. Dit is lager dan de voorgaande vier jaren toen het aantal lag op 234-281 per 100.000 werknemers.

Dit zijn de meest voorkomende 8 beroepsziekten met (kans op) blijvend letsel:

1. Psychische beroepsziekten

Aantal:
2.631 keer gemeld.
Betreft vooral: De meeste meldingen betreffen de diagnose overspanning/burn-out (76%). Ruim tien procent van de meldingen betreft een Posttraumatische Stressstoornis.
Oorzaken: Zowel bij overspanning/burn-out als bij depressie zijn problemen met de werkinhoud en problemen tussen mensen vaak de oorzaak.
Meeste nieuwe ziektegevallen: De financiële sector met 262 meldingen per 100.000 werknemersjaren.
Lees ook: beroepsziekte rukt op de de financiële sector

2. Gehooraandoeningen

Aantal:
2.491 keer gemeld
Oorzaken: De meest gemelde gehooraandoeningen zijn het gevolg van bloot- stelling aan te veel lawaai in het werk, namelijk gehoorverlies en tinnitus (oorsuizen).
Komt meest voor in: de bouw.
Opvallend: is het aantal meldingen van tinnitus bij de politie. Tinnitus is een belangrijke risicofactor voor langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid. Gehoorverlies is zelden een aanleiding voor ziekmeldingen en arbeidsongeschiktheid. Wel is gehoorverlies van invloed op de veiligheid in het werk.
Lees ook: een op vijf bouwvakkers heeft gehoorschade

3. Beroepsziekten van het houding- en bewegingsapparaat

Aantal:
2.381 meldingen van klachten aan houding- en bewegingsapparaat.
Komt meest voor in: de bouw, landbouw, bosbouw en visserij, industrie en vervoer en opslag. In deze sectoren komen deze beroepsziekten 1,6 tot 4,5 keer vaker voor dan gemiddeld in de Nederlandse beroepsbevolking.
Meest gemelde beroepsziekten: Repetitive Strain Injury (RSI) van de schouder of bovenarm, aspecifieke lage rugpijn en tenniselleboog. Meest gerapporteerde risicofactor: monotoon of repetitief werk.
Lees ook: Werkgever meestal aansprakelijk bij RSI

4. Huidaandoeningen

Aantal:
234 meldingen van beroepshuidaandoeningen.
Meest gemelde beroepshuidaandoening: Contacteczeem, vooral irritatief van aard, (71%).
Komt meest voor in: de bouw, gevolgd door de gezondheidszorg waar het aantal meldingen stijgt ten opzichte van 2014 en de industrie. Dit kan worden verklaard uit de groepsmeldingen van scabiës en het groeiend aantal artsen en verpleegkundigen met irritatief contacteczeem door het gebruik van handalcohol.
Lees ook: Huidkanker door werk; is de werkgever aansprakelijk? 

5. Beroepslong- en luchtwegaandoeningen

Aantal:
153 keer gemeld.
Meest gestelde diagnose: Astma en COPD
Komt meest voor in: de bouw gevolgd door de industrie en de gezondheidszorg.
Oorzaken: Bacteriën, stof (silicium, kwarts) en anorganische chemische stoffen (metalen, cement). De meldingen van allergische rhinitis en astma zijn grotendeels toe te schrijven aan het actieve opsporings- programma binnen de bakkerssector. De Longalliantie Nederland (LAN) pakt in 2016 beroepslongziekten aan met het project ‘Versterken aanpak beroepslongziekten en werken met schadelijke stoffen’1.
Lees ook: Structurele longkeuring moet letselschade voorkomen

6. Beroepsinfectieziekten

Aantal:
152 beroepsinfectieziekten.
Komt meest voor in: de gezondheidszorg, het openbaar bestuur en defensie en de bouw.
Oorzaken: Opnieuw lijkt er sprake van een epidemie met wereldwijde invloed. Vorig jaar was het Ebola en dit jaar het Zika-virus. In een tijd van veel wereldwijd (zakelijk) verkeer is het belangrijk om de reizende werknemer optimaal te kunnen adviseren over deze gezondheidsrisico’s.

7. Beroepskanker

Aantal:
Het aantal gemelde gevallen (23) van beroepskanker is nog altijd een fractie van het aantal geschatte gevallen.
Oorzaken: Asbest blijft de belangrijkste oorzaak van zowel mesothelioom als werkgebonden longkanker. Naast asbest zijn dit jaar ook blootstelling aan zeswaardig chroom, aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen en het werken bij de brandweer belangrijke onderwerpen. Het onderscheiden van de invloed van werk van andere kankerbevorderende factoren blijft op groepsniveau lastig en is op individueel niveau vaak niet haalbaar.
Preventieve maatregelen: De aandacht voor de preventie van werkgerelateerde kanker neemt zowel nationaal als internationaal toe.
Lees ook: Dit weten we over letselschade door chroom 6

8. Neurologische aandoeningen (CTE/Schildersziekte)

Aantal:
 15 keer gemeld.
Oorzaken: De neurotoxische schade wordt in 11 gevallen veroorzaakt door oplosmiddelen, bij twee door bestrijdingsmiddelen, bij één door zware metalen en bij één door een combinatie van meer neurotoxische stoffen.
Komt meest voor bij: schilders (onderhoudsschilders, constructie- schilders, overige), spuiters (voertuigspuiters, meubelspuiters, overige), vloerenleggers en overige beroepen zoals bollenkwekers, mestverwerkers, autopoetsers, en metaalbewerkers.