Ongeluk op de A28 bij Wezep: hoe verhalen slachtoffers hun letselschade?

Bij een kop-staartbotsing is de achteropkomende bestuurder in beginsel aansprakelijk. De basis daarvoor staat in artikel 19 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV 1990): een bestuurder moet zijn voertuig tot stilstand kunnen brengen binnen de afstand waarover hij de weg kan overzien en waarover die vrij is. Wie onvoldoende afstand houdt of te laat remt, maakt een verkeersfout en handelt daarmee onrechtmatig.

Dat uitgangspunt is sterk, maar niet absoluut. De aansprakelijkheid kan anders komen te liggen wanneer:

• de voorligger zonder noodzaak abrupt remde of onverwacht van rijstrook wisselde;
• de voorligger zonder deugdelijke verlichting of zonder gevarendriehoek stilstond op de rijbaan;
• er sprake was van een technisch defect dat de bestuurder niet kon voorzien;
• de bestuurder werd getroffen door een plotselinge medische noodsituatie (overmacht).

De verkeersongevallenanalyse (VOA) van de politie is in dit soort zaken doorslaggevend bewijsmateriaal. Die analyse kijkt naar remsporen, snelheid, tachograafgegevens, rij- en rusttijden van de chauffeur en de technische staat van beide voertuigen. Slachtoffers hebben er belang bij dat hun belangenbehartiger dit dossier tijdig opvraagt.

Bij een ongeval op Nederlands grondgebied geldt in beginsel Nederlands recht, ook als de betrokken voertuigen en slachtoffers uit het buitenland komen. Nederland is partij bij het Haags Verkeersongevallenverdrag 1971, dat voorgaat op de Europese Rome II-verordening. De hoofdregel van dat verdrag is helder: de wet van het land waar het ongeval plaatsvond bepaalt de aansprakelijkheid.

Slachtoffers kunnen hun schade rechtstreeks claimen bij de aansprakelijkheidsverzekeraar van het voertuig dat het ongeval veroorzaakte. Artikel 6 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) geeft benadeelden een eigen recht op de verzekeraar; u hoeft dus niet eerst de chauffeur of het busbedrijf zelf aan te spreken.

In een zaak met een buitenlands voertuig lopen er meestal meerdere routes naast elkaar:

• De WAM-verzekeraar van het aansprakelijke voertuig. Iedere in de EU geregistreerde verzekeraar moet in elke lidstaat een schaderegelaar hebben aangewezen, zodat slachtoffers in hun eigen taal en land kunnen afwikkelen.
• Het Nederlands Bureau der Motorrijtuigverzekeraars. Dit bureau treedt op als de buitenlandse verzekeraar onbekend blijft of niet meewerkt.
• De vervoerder zelf. Passagiers van een touringcar hebben een vervoerovereenkomst. Op grond van Boek 8 BW is de vervoerder aansprakelijk voor letsel dat een reiziger tijdens het vervoer overkomt, ongeacht wie de aanrijding veroorzaakte. Dit is een aanvullende grondslag, met eigen wettelijke kenmerken en beperkingen. Lees meer over een aanrijding door een bus.
• Eigen verzekeringen. Denk aan een schadeverzekering voor inzittenden (SVI), een ongevallenverzekering of, bij schoolreizen vanuit Duitsland, de wettelijke scholierenongevallenverzekering. Deze keren vaak sneller uit, maar dekken meestal niet de volledige schade.

Voor de bestuurder van de bestelbus geldt daarnaast dat hij vermoedelijk onder werktijd reed. Zijn werkgever kan het doorbetaalde loon zelfstandig verhalen op de aansprakelijke partij (artikel 6:107a BW), terwijl de bestuurder zijn eigen letselschade gewoon zelf claimt.

Het verhalen van schade kan, voor iemand die daar niet dagelijks mee te maken heeft, ingewikkeld zijn. Laat onze specialisten u daarom helpen.

Slachtoffers hebben recht op vergoeding van álle schade die zij door het ongeval lijden, zowel de kosten die zij maken als het leed dat zij ondergaan. Nederlands recht gaat uit van volledige vergoeding: het slachtoffer moet financieel zo veel mogelijk worden teruggebracht in de situatie zonder ongeval.

Concreet gaat het onder meer om:

• medische kosten, eigen risico, fysiotherapie en psychologische hulp;
• verlies van inkomen en gemiste carrièrekansen bij langdurig letsel;
• studievertraging — voor scholieren en studenten een aparte, erkende schadepost met eigen richtlijnen van De Letselschade Raad;
• huishoudelijke hulp, verzorging en mantelzorg door familie;
• reiskosten naar ziekenhuis, revalidatie en behandelaars;
• aanpassingen aan woning of vervoer bij blijvend letsel;
• beschadigde spullen: kleding, telefoons, bagage, brillen;
• smartengeld voor pijn, angst en gederfde levensvreugde;
• kosten van juridische bijstand.

Bij een ongeval midden in de nacht waarbij inzittenden door het dak uit een gekantelde bus moeten worden bevrijd, speelt bovendien vrijwel altijd psychisch letsel. Angstklachten, slaapproblemen en posttraumatische stress zijn zelfstandige, verhaalbare schadeposten, ook bij slachtoffers die lichamelijk grotendeels ongedeerd bleven.

De hoogte van een letselschadevergoeding is altijd maatwerk en hangt af van de persoonlijke situatie van het slachtoffer. Twee mensen met hetzelfde letsel kunnen een sterk verschillend bedrag ontvangen, omdat de gevolgen voor hun leven verschillen. De belangrijkste factoren:

• Aard en ernst van het letsel. Snijwonden door glas herstellen doorgaans snel; een whiplash, hersenletsel of complexe botbreuk werkt veel langer door.
• Duur van het herstel. Hoe langer de klachten aanhouden, hoe hoger de vergoeding.
• Blijvende beperkingen en littekens. Zichtbare littekens in het gezicht wegen bij jonge slachtoffers zwaar mee.
• Leeftijd van het slachtoffer. Bij een zestienjarige loopt toekomstige schade decennia door; dat verhoogt zowel de materiële schade als het smartengeld.
• Invloed op opleiding en werk. Een jaar studievertraging of een geblokkeerd beroepsperspectief kan de grootste schadepost van de hele zaak zijn.
• Causaal verband. De verzekeraar toetst of de klachten daadwerkelijk door het ongeval zijn veroorzaakt. Een goed opgebouwd medisch dossier is hier doorslaggevend.
• Bestaande klachten (predispositie). Eerdere gezondheidsklachten sluiten een claim niet uit, maar leiden vaak wel tot discussie over de omvang.
• Eventuele eigen schuld van het slachtoffer, op grond van artikel 6:101 BW.
• De kwaliteit van de dossieropbouw. Bonnetjes, dagboekaantekeningen en huisartsverslagen bepalen in de praktijk mede het eindresultaat.

Op de pagina letselschade bedragen vindt u indicatieve bandbreedtes per letseltype. Voor het smartengeld zelf wordt gekeken naar vergelijkbare uitspraken, onder meer via de ANWB Smartengeldgids en de pagina over smartengeld na een verkeersongeval.

Ja, het niet dragen van een gordel kan tot een korting op de schadevergoeding leiden, maar zelden tot afwijzing van de hele claim. In een touringcar met gordels geldt een gordelplicht voor passagiers vanaf twaalf jaar. Als vaststaat dat het letsel zonder gordel aantoonbaar ernstiger is uitgevallen, kan de verzekeraar een beroep doen op eigen schuld (artikel 6:101 BW) en een deel van de schade voor rekening van het slachtoffer laten.

Twee kanttekeningen zijn belangrijk. Ten eerste rust de bewijslast bij de verzekeraar: die moet aannemelijk maken dát en in welke mate de gordel verschil had gemaakt. Ten tweede kent artikel 6:101 BW een billijkheidscorrectie, waarbij de ernst van de gemaakte fouten tegen elkaar worden afgewogen. Een verkeersfout van een beroepschauffeur weegt daarbij zwaar. In de praktijk blijft een eventuele korting daardoor vaak beperkt.

Een vordering op de aansprakelijke partij verjaart in beginsel vijf jaar nadat het slachtoffer bekend is met zowel de schade als de aansprakelijke persoon (artikel 3:310 BW). Voor de rechtstreekse vordering op de WAM-verzekeraar geldt een kortere termijn van drie jaar (artikel 10 WAM). Die termijnen kunnen worden gestuit, maar dat moet wel actief en aantoonbaar gebeuren.

Ook bij minderjarige slachtoffers lopen deze termijnen gewoon door; de ouders oefenen de rechten namens hun kind uit. Bij letsel waarvan de gevolgen zich pas later openbaren, denk aan psychische klachten of een langzaam duidelijk wordende whiplash, is het extra belangrijk de zaak tijdig te laten registreren, ook als nog niet vaststaat hoe groot de schade uiteindelijk wordt.

De belangrijkste stappen zijn eenvoudig, maar ze bepalen wel de bewijspositie voor de rest van de zaak. Zorg dat u:

1. direct medische hulp zoekt en klachten laat vastleggen, ook bij ogenschijnlijk lichte verwondingen;
2. alle kosten en bonnen bewaart, van pleisters tot parkeerkaartjes;
3. een klachtendagboek bijhoudt: wat lukt er niet meer, hoeveel pijn, hoeveel slaap, hoeveel school of werk gemist;
4. niets tekent wat een verzekeraar u voorlegt zonder juridische controle;
5. geen finale kwijting accepteert zolang de medische eindsituatie niet is bereikt;
6. een gespecialiseerde belangenbehartiger van Letselschade.nl inschakelt die de zaak namens u overneemt.

De hulp van Letselschade.nl is voor slachtoffers kosteloos.

Bent u betrokken geweest bij het ongeval op de A28, of bij een ander ernstig ongeval? Onze specialisten beoordelen kosteloos of u recht heeft op een schadevergoeding na een verkeersongeval en nemen de volledige afwikkeling van u over. Neem vrijblijvend contact met ons op, hoe eerder uw dossier goed staat, hoe sterker uw positie.