Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± min

5 manieren om de verkeersveiligheid aan te pakken

De verkeersveiligheid in Nederland kan veel beter. Dit stelt gedragswetenschapper Marjan Hagezieker van de SWOV. Ze pleit voor een andere benadering van de verkeersveiligheid. Niet alleen vanuit technologie, maar ook vanuit menselijk gedrag. Hagezieker noemt vijf punten die nodig zijn om de veiligheid naar een hoger plan te tillen.

Sinds 2007-2008 is er een verontrustende stijging van het aantal verkeersongevallen met letselschade. Het aantal gewonden onder fietsers neemt bijvoorbeeld toe. De verklaring ligt deels voor de hand: er zijn veel meer fietsers. Gezond en ook handig in de steden, maar meer fietsers leidt ook tot meer ongevallen. Daar komt bij dat ouderen vaker fietsen, door de komst van de elektrische fiets. Bij verbetering van de verkeersveiligheid wordt vooralsnog een benadering vanuit de technologie gekozen. Dat is volgens gedragswetenschapper Marjan Hagenzieker niet meer genoeg. Volgens Hagenzieker moet menselijk gedrag een volwaardige plek krijgen in de verkeerveiligheidsmodellen. Die (betere) modellen moeten helpen bij het beoordelen welke maatregelen de verkeersveiligheid kunnen verhogen. 5 punten die volgens Hagezieker nodig zijn om de verkeersveiligheid naar een hoger plan te tillen.

1. Vergaar kennis
Je hebt allerlei kennis nodig om verkeersveiligheid te begrijpen en te kunnen verbeteren.
Kennis over voertuigen, wegen, de infrastructuur maar zeker ook over mensen als gebruikers.

2. Benader veiligheid vanuit de mens
Je kunt wel allerlei maatregelen of systemen ontwerpen en invoeren zoals een nieuw type rotonde, nieuwe soorten asfalt, moderne fietspadverlichting, een nieuw waarschuwingssysteem of extra brede of juist smalle rijstroken, maar mensen zijn adaptieve wezens die zich snel en goed aanpassen aan nieuwe omstandigheden. Die menselijke component wordt steeds serieuzer meegenomen in het verkeersveiligheidsonderzoek, dat oorspronkelijk vooral technisch van aard was

3. Zie samenhang tussen mensen, voertuigen én beleid
Verkeersveiligheid kun je alleen verbeteren als je iets doet aan de wegen, de mensen, de voertuigen én het beleid. Men moet dus het hele verkeerssysteem en alle onderliggende facetten in samenhang beschouwen. De aanschaf van kant-en-klare technologieën als oplossing is verleidelijk, maar dát blijkt nu juist niet te werken. Je kunt bijvoorbeeld allerlei systemen installeren met camera’s en nummerbordherkenning maar dat werkt alleen als de boetes dan ook bezorgd en betaald worden. In Nederland kijken we juist meer naar welk probleem de techniek moet oplossen en hoe mensen met die techniek zullen omgaan.

4. Onderschat de impact van de zelfrijdende auto niet
Over de opkomende technologie van de zelfrijdende auto is Hagenzieker voorzichtig. “Die is hip maar je wilt toch eerst in een gecontroleerde omgeving uittesten hoe automobilisten daarmee omgaan en hoe veilig dat is.”  Vooral tijdens de overgangsperiode voorziet ze veiligheidsproblemen. “ Straks heb je een mix van traditionele auto’s en auto’s die deels of geheel geautomatiseerd zijn. Dat maakt het heel moeilijk voor weggebruikers om te weten met wie ze te maken hebben.

5. Pas de infrastructuur in steden aan op de groeiende verkeersmix
Verkeersveiligheid in steden is een probleem. Niet alleen lopen steden vast door files en parkeerproblemen, er verschijnen ook steeds meer verschillende voertuigen in het straatbeeld. Fietsers, snelle e-bikes, skateboards, Segways, vrachtauto’s die laden en lossen, bakfietsen, trams, tuktuks en scootmobielen: alle vragen ze om ruimte. De stedelijke weginfrastructuur blijft achter bij deze ontwikkeling. De oude infrastructuur moet worden aangepast de komende jaren; niet alleen aan zelfrijdende auto’s maar aan de hele verkeersmix.

Bron: Schade magazine