Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± min

Geen letselschade meer met nieuwe onderzoeksmethode naar prostaatkanker

De TU Eindhoven heeft in samenwerking met het AMC Amsterdam een nieuwe patiëntvriendelijke onderzoeksmethode ontwikkeld die het nemen van zeer pijnlijke biopten bij prostaatkankeronderzoek uiteindelijk overbodig zal maken.  Ook letselschade wordt met deze nieuwe methode voorkomen. 

Jaarlijks wordt bij tienduizenden mannen in Nederland prostaatweefsel uitgenomen met meestal 12 grote biopsienaalden om te zien of ze prostaatkanker hebben. Bij deze zeer pijnlijke handeling die ook wel ‘barbaars’ wordt genoemd, wordt bij 70 procent geen kanker gevonden. In 30 procent van de gevallen blijkt later toch sprake van kanker. Bij de positieve uitslagen (wel kanker) weten de artsen niet hoe groot de tumor precies is. Vaak treffen de artsen bij de operatie zo’n klein gezwel aan, dat de ingreep niet nodig was. Daarnaast krijgt ook nog eens tot vijf procent van de mannen te maken met letselschade (ontstekingen) als gevolg van het onderzoek.

Ultrasoundscanners
Onderzoeksleider Massimo Mischi van de TU Eindhoven ontwikkelde een manier om te zien of en waar iemand prostaatkanker heeft, op basis van bestaande ultrasound scanners. Deze zijn vergelijkbaar met echoapparatuur bij zwangerschapsonderzoek. Omdat deze apparaten normaal gesproken geen verschil zien tussen gezond of tumorweefsel, wordt bij de patiënt eenmalig contrastvloeistof ingespoten met minuscule bubbels, die de ultrasound scanner ziet tot in de kleinste bloedvaatjes aan toe. Met geavanceerde beeldanalysetechnieken, genereert de computer vervolgens een nauwkeurig beeld waarop eventuele tumoren te zien zijn. Het onderzoek duurt maar een minuut, en maximaal tien minuten later is de uitslag er al. Bovendien is het onderzoek veel goedkoper, doordat de dure analyse van de biopten niet meer nodig is.

Nauwkeurige voorspelling
De onderzoekers hebben voor 24 patiënten van drie Nederlandse ziekenhuizen de ‘tumorbeelden’ kunnen vergelijken met de daadwerkelijke prostaat, na operatieve verwijdering. De beelden bleken de plaats en omvang van de daadwerkelijke tumoren vrij nauwkeurig te voorspellen. 
Het gebruik van de nieuwe methode, die de TU/e heeft gepatenteerd, kan wereldwijd miljoenen mannen het nemen van biopten en de kans op letselschade besparen. De 70 procent mannen die nu nog onnodig biopten ondergaat, hoeft dat dan niet meer. En bij de resterende 30 procent hoeven veel minder biopten genomen te worden, omdat al duidelijk is waar de kanker zit. Als de methode uiteindelijk genoeg beproefd is, kunnen de grote biopsienaalden zelfs helemaal in de kast blijven. Naar verwachting komt de methode vanaf 2016 ook beschikbaar voor andere patiënten, die dan niet meer het oude pijnlijke onderzoek krijgen De invoering kan vrij eenvoudig, doordat geen nieuwe apparatuur nodig is; de nieuwe techniek gebruikt bestaande ‘ultrasound scanners’, die de ziekenhuizen al hebben.