Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± min

Fietspaaltjes zorgen voor veel letselschade

Iedereen kent ze wel...die paaltjes op een fietspad waar je soms te laat op bedacht bent. Jaarlijks komen vele honderden fietsers ten val door deze paaltjes. De paaltjes zijn voor gemeenten vaak een goedkope manier om er voor te zorgen dat zich op fietspaden geen auto's gaan begeven. Maar met de gevaren van de paaltjes wordt weinig rekening gehouden.

Het CROW heeft aanbevelingen gedaan aan gemeenten en de rijksoverheid die de wegen in ons land beheren. De paaltjes mogen uitsluitend en alleen worden geplaatst als dat strikt noodzakelijk is en niet ten onpas worden gebruikt als een soort verkeersafzetting. Helaas blijkt de praktijk anders uit te wijzen. Daarom heeft het Fietsberaad een concept-keuzeschema opgesteld, dat helpt bij afwegingen over noodzaak en bij een veilige vormgeving.

Het plaatsen van een paaltje op een fietspad kan een voordelige en effectieve manier zijn om motorvoertuigen te weren. Met het plaatsen van een paar eenvoudige paaltjes kan bijvoorbeeld de verkeerscirculatie drastisch veranderen en daarmee de veiligheid en leefbaarheid van een complete woonwijk. Een kleine investering, met nauwelijks onderhouds- en handhavingskosten, aldus het Fietsberaad. Deze voordelen verklaren wellicht waarom er op de Nederlandse fietspaden honderdduizenden, misschien wel een paar miljoen paaltjes staan. Maar ze zijn ook een veelvoorkomende oorzaak van enkelvoudige fietsongevallen met vrijwel altijd letsel. Elk jaar worden een paar honderd fietsers in het ziekenhuis opgenomen vanwege een aanrijding met een paaltje en de daardoor volgende letselschade. Het betreft vooral ouderen. De maatschappelijke kosten van een eenvoudig paaltje kunnen daarmee behoorlijk oplopen, aldus het Fietsberaad.

Een ander nadeel van paaltjes is dat ze doorgang voor gladheidbestrijdings- en hulpvoertuigen kunnen belemmeringen. Dit voorjaar is in Amersfoort en Goes, met ondersteuning van de adviesbureaus DTV Consultants en Mobycon, op verschillende wijzen geïnventariseerd waar fietsers problemen ervaren met aanwezige paaltjes op fietspaden. In Amersfoort is dit gebeurd met gebruikmaking van een speciaal hiervoor ontwikkelde website, waar gestemd kon worden op de meest onveilige paaltjes. In Goes werd gebruik gemaakt van de gebruikelijke communicatiemiddelen (krant, gemeenteblad, gemeentewebsite e.d.) en is meer tijd besteed aan een keuzemethodiek. Vervolgens is in beide gemeenten een afweging gemaakt: welke paaltjes zijn hinderlijk of gevaarlijk? Dit mondde uit in gemeentelijke actieplannen ter verwijdering van paaltjes of ter verbetering van de zichtbaarheid ervan.

Het Fietsberaad heeft daarnaast nu een concept-keuzeschema opgesteld aan de hand waarvan is te bepalen waar en wanneer een paaltje nuttig en nodig is. Het schema bevat 5 vragen: 1. Is er (zonder paaltje) een probleem? 2. Kan het probleem ook opgelost worden zonder paaltje? 3. Wat is de beste locatie voor een paaltje? 4. Is een goede vormgeving van het paaltje mogelijk? 5. Is het probleem groter dan de nadelen van het paaltje?

Het Fietsberaad vraagt reacties van mensen uit de praktijk op het schema. Het wordt ook gepresenteerd en bediscussieerd tijdens een bijeenkomst op 7 juni 2012 van het Fietsberaad