Terug naar overzicht
Marijke van Veenen Marijke van Veenen
± min

Geneesmiddelen die de rijvaardigheid beïnvloeden kosten 33 tot 66 verkeerdoden per jaar.

Dat sommige geneesmiddelen de rijvaardigheid beïnvloeden is iedereen wel bekend zou je zeggen, maar... Jaarlijks blijken alleen al in Nederland tussen de 33 en 66 doden in het verkeer te betreuren; zuiver en alleen door het gebruik van medicatie die de rijvaardigheid beïnvloeden!

Onderzoek:
Opvallend is dat uit een door de Universiteit Groningen, het Nederlands Forensisch Instituut alsmede de SWOV, uitgevoerd onderzoek onder verkeersdeelnemers naar voren is gekomen dat onder hen 1,2% automobilisten zijn die veelvuldig gebruik maken van slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen, alsmede sterke pijnstillers die allen de rijvaardigheid in grote mate beïnvloeden.

Het is niet zomaar een onderzoekje, want de deskundigen waren allen betrokken bij het Europese DRUID-onderzoek, waarin 39 instituten uit 17 Europese landen hun bijdragen hebben geleverd. De cijfers zijn tot stand gekomen op basis van de resultaten van dit onderzoek.  Wat echter niet onvermeld mag blijven is dat een zelfde onderzoek in 2006 is gedaan, waarbij men toen uitkwam op een schatting van 70 verkeersdoden. De huidige cijfers tonen een geringe afname aan. Hieraan wordt ook een voorzichtige conclusie verbonden, namelijk dat in totaliteit het aantal verkeersdoden is gedaald met 170 ten opzichte van refertejaar 2006. Voorts blijkt het gebruik van slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen en pijnstillers sinds 2006 te zijn afgenomen. De eerste twee geneesmiddelen zijn sinds 2009 zelfs met met 15% afgenomen door de wettelijke bijdrage bij deze middelen aan de ziektekostenverzekering.

DRUID-onderzoek:
Helaas is ons als redatcie niet bekend geworden waar de naam of afkorting DRUID voor staat. In ieder geval is uit haar onderzoek naar voren gekomen dat het risico op ongevallen, na het gebruik van geneesmiddelen die de rijvaardigheid beïnvloeden, kan worden berekend. Hierdoor kon worden vastgesteld dat tussen de 5 en 10% van alle verkeersslachtoffers die aan het door hen opgelopen letsel zijn overleden, onder invloed verkeerde van geneesmiddelen die de rijvaardigheid beïnvloeden. Uit cijfers welke wij recentelijk al publiceerden blijkt dat in 2011 in Nederland 661 verkeersdoden te betreuren waren. Dat betekent dat naar schatting 33 tot 66 doden zijn toe te schrijven aan het gebruik van de onderzochte rijgevaarlijke geneesmiddelen.  De onderzoekers stellen dat in het DRUID-onderzoek wel de meest voorkomende rijgevaarlijke geneesmiddelen zijn meegenomen, maar niet alle. Hierdoor kan de schatting, aldus de onderzoekers, hoger uitvallen. Aan de andere kant is het aannemelijk dat ook de aandoening of klacht zelf (bijvoorbeeld slapeloosheid, depressie of pijnklachten) de rijgeschiktheid op zich al negatief kan beïnvloeden. In de praktijk is het dus niet alleen het geneesmiddel, maar een combinatie van aandoening en geneesmiddel die het risico op een ongeval bepaalt.

Opmerking redactie: Helaas laat dit onderzoek niet zien hoeveel van de verkeersdoden in Nederland daadwerkelijk zelf ook bestuurder was van een vervoermiddel dat aan het verkeer deelnam. Onder de telling van 661 zaten, voor zover ons bekend, ook inzittenden in voertuigen en opzittenden op onder andere motoren!

Hoe dan ook, de DRUID-onderzoekers adviseren apothekers en huisartsen de patiënt meer te betrekken bij het advies over het gebruik van rijgevaarlijke geneesmiddelen door verkeersdeelnemers. Zo kan bijvoorbeeld informatie over hoe om te gaan met nadelige effecten op de rijvaardigheid (die vaak in het begin van een behandeling optreden) het beste worden gegeven bij de start van een medicatie en bij veranderingen in het gebruik ervan (andere hoeveelheden en combinaties met andere rijgevaarlijke geneesmiddelen).  Ook wordt geadviseerd om de bijsluiters te verbeteren en een beter systeem voor het waarschuwen voor effecten op de rijgeschiktheid in te voeren. Zo wordt het gebruik van symbolen voor verschillende categorieën (weinig tot sterk beïnvloedend) aanbevolen. Deze kunnen worden toegepast op verpakkingen van geneesmiddelen en in schriftelijk en digitaal voorlichtingsmateriaal.

De apothekers hebben inmiddels aangekondigd de voorlichtingsstickers NIET te zullen veranderen! (Redactie)